SBÜ Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hast.

Gestasyonel Diyabet




GEBELİK DİYABETİ VE GEBELİKTE DİYABET

 

Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi bünyesinde GEBE-1 DİYABET POLİKLİNİĞİ haziran 2015 tarihinden bu yana hizmet vermektedir. Bu poliklinikte öncelikli olarak gebelikte saptanan diyabet yanı sıra, gebelik öncesi Tip-1 ve Tip 2 diyabeti olan hastaların gebeliklerinin takibi yapılmaktadır. Deneyimli Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanları tarafından, güncel tanı ve tedavi yöntemleri kullanılarak tedaviler düzenlenmektedir. Fazla kilolu hastalar ve gebelikte aşırı kilo almış hastalar da bu poliklinikte değerlendirilmektedir. Yine gebelik öncesi bu grup hastaya danışmanlık verilmektedir.

 

 GEBELİKTE  DİYABET NEDEN ÖNEMLİDİR?

 

Gestasyonel diyabet anne ve bebekte önlenebilen hastalıkların başında gelmektedir.  Tüm gebeliklerin yüzde 7 ila 10 unda gebelik şekeri tanısı konulmaktadır. Gebeliği yüksek şekerle devam eden annelerin bebeklerinde fetal anomali, zor doğum ve anne hastalığı oranı oldukça artmaktadır. Bu nedenle gestasyonel diyabet her gebede araştırılması gereken oldukça önemli bir gebelik problemidir.

Gebelik öncesinde diyabet tanısı almış kadınlarda ise gebelikte olduğu kadar gebelik öncesi kan şekeri değerlerinin kontrol altına alınması önemlidir. Kilo kontrolü ve kan şekerinin kontrol edilmesi, hbA1C (halk arasında 3 aylık şeker)  değerinin düşürülmesi bu gebeliklerde ortaya çıkacak riskli durumların önlenmesinde önemlidir.

 

GEBELİK DİABETİ NEDİR?

 

Gebelikte oluşan ya da daha önce fark edilmeyip gebelikte tanısı konulan kan şekeri yüksekliği ve karbonhidrat metabolizma bozukluğudur. Tüm gebeliklerin yüzde 7’ sinde gestasyonel diyabet görülmektedir. Kan şekeri yüksekliğinin bebeğin anne rahminde gelişimine ve anne sağlığına zararlı etkileri olduğu bilinmektedir. Gebelik diyabetine tanı konulması ve tedavi edilmesi oldukça önemlidir.

 

GEBELİKTE DİYABET NEDEN OLUR?

 

Gebeliğin doğal sürecinde rol alan hormonların bir kısmı annede gebelik şekerini tetikler. 24. Gebelik haftasıyla birlikte bu hormonal etkinin arttığı bilinmektedir. Bu sebeple gebelik şekerinin 24-28 gebelik haftalar arasında taranması genel kabuldür.

Artmış  risk grubunda olan hastalar vardır. Örneğin:

       -Ailede diabet öyküsü

-Yüksek tansiyon

       -Daha önce iri bebek doğurmuş olmak

       -Daha önceki gebelikte diyabet öyküsü

       - Şişmanlık, yüksek vücut/ kütle oranı

       - Anomalili bebek ya da ölü doğum hikayesi

       - Gebelikten önce bakılan açlık kan şekerinin  92 mg/dl üstünde olması

      - İleri yaş gebeliği……

Artmış risk grubunda olan hastalarda tarama daha erken dönemde yapılabilir ve takip ve tedavi önerileri farklı olabilir.

 

GESTASYONEL DİYABET TANISI NASIL KONULUR?

 

Eğer risk faktörleri mevcut ise ideal olan gebe kalınmadan önce hastanın değerlendirilmesidir. Açlık- tokluk kan şekeri değerleri, hbA1C fikir verebilir ve yükleme testleri ile değerlendirme yapılabilir.

Ancak her gebe çocuk planlamada önce muayeneye gelememektedir. Bu nedenle ilk gebelik muayenesinde gestasyonel diyabet risk değerlendirilmesi yapılmalıdır. Risk faktörleri varsa 50 gr OGTT ( 50 gr şeker yükleme -TARAMA testi) ilk muayenede yapılır, eğer normal çıkarsa 24. Haftada test tekrar edilir.

Bu özetle ‘’ standart bir tokluk kan şekeri testidir’’

Tarama testi olarak her gebeye 24. Haftada 50 gr OGTT yapılması; sağlıklı bebek ve riskleri azaltılmış doğum için çok önemlidir.

50 gr OGTT ‘de 1. Saat 200 mg /dl üzerinde çıkarsa direkt gestasyonel diyabet tanısı konulabilmektedir. Eğer 50 gr OGTT 1. Saat 140mg/ dl- 190 mg/ dl çıkarsa ;100 gr OGTT yapılmalıdır. 100 gr OGTT ‘de ( 100 gr şeker yükleme -TANI testi):

       Açlık   92 mg / dl

  1. saat 180mg/dl
  2. saat 155 mg/dl
  3. saat 140 mg/dl  değerlerinden iki tanesi üstünde çıkarsa gestasyonel diyabet tanısı konulmaktadır.

 

Fakat, tarama ya da tanı testlerinde tespit edilmiş TEK değer yüksekliği bile gebelikte riskleri arttırmaktadır. Dolayısıyla tek değeri yüksek çıkmış hastalara da kliniğimizde diyet ve egzersiz önerisinde bulunmaktayız.

 

GESTAYONEL DİYABETİN TEDAVİSİ NEDİR ?

 

DİYET PROGRAMI

EGZERSİZ

Diyet ve egzersiz yetersiz kalırsa insülin tedavisi.

Kliniğimizde tanı almış hastalar aynı gün diyetisyen ve diyabet hemşiresine yönlendirilir. Diyabet hemşiresi tarafından gebe diyabet eğitimi verilir. Bu eğitim içerisinde egzersiz önerileri, beslenme alışkanlıkları, diyette dikkat edilecek noktalar, kan şekeri ölçüm tekniği, kan şekeri ölçüm zamanlaması bilgileri aktarılır.

Diyet listesi diyetisyen tarafından hastanın yaşı, gebelik öncesi kilosu,kilosu, gebelik haftasına uygun şekilde düzenlenir. 3 ANA ÖĞÜN VE 3 ARA ÖĞÜN PLANLANIR. Günden en az yarım saat egzersiz önerilir. Bu egzersizin yürüyüş olması tercih edilir.

Amaçlanan açlık kan şekerini 92 mg/ dl , 1. Saat kan şekerini 140 mg /dl altında tutmaktır. Diyet ve egzersizle hedefe ulaşılamazsa insülin tedavisi düzenlenir.

İnsülin tedavisi alan hastalar haftalık takipte olan hastalardır.

 

 

 

 

GEBELİK ŞEKERİ OLAN HASTA HASTANEYE NE ZAMAN YATIRILMALIDIR ?

 

1. İki haftalık diyet ve egzersiz sonrasında kan şekeri ölçümlerinin, hedef değerlerin üstünde olursa

2. Gestasyonel diyabet tanısı sonrası diyetle kan şekeri kontrolü sağlanan hastada, bu regülasyonun bozulursa

3. Bebekte polihidramnios ve makrozomi tespit edilirse

4- Üçüncü trimesterde olan hasta (hasta ile ilk karşılaşma ve tanı 3. Trimesterde ise)

 

PERİNATOLOJİ SERVİSİ ( YÜKSEK RİSKLİ GEBELİK SERVİSİ) bu hastaların yatışının yapıldığı servistir. Bu serviste perinatoloji uzmanları ve kadın doğum uzmanları hastaları takip eder, tedavilerini düzenler.

 

 

KAN ŞEKERİ YÜKSEKLİĞİNİN GEBELİĞE VE BEBEĞE ZARARLARI NERLERDİR?

 

 -İri bebek ve buna bağlı doğum yaralanmaları: omuz takılması, brakial plexus zedelenmesi, zor doğum

- Anne karnında bebek ölümü

- Bebeğin akciğer gelişiminin geç olması, doğum sonrası bebekte solunum sıkıntısı ve yoğun bakım ihtiyacının artması

- Eğer tip 1 diyabet ya da gebeliğin ilk haftalarından itibaren kan şekeri yüksekliği artmış ise ; artmış fetal anomalili bebek olma olasılığı

- İleri derece ve uzun süre kan şekeri yüksekliği damar yapısını zedeleyeceğinden; bebekte az kilo alımı, gelişim geriliği oluşabilmektedir.

- Doğum sonrası bebekte kan şekeri düşüklüğü (hipoglisemi ), kalsiyum düşüklüğü(hipokalsemi ), bilüribin yüksekliği oluşabilmektedir.

-Bu bebeklerin ileri yaşam yıllarında, erişkin yaşamlarınsa  tansiyon, şeker gibi metabolik hastalıklara yakalanma olasılığı artmaktadır yine fazla kilo ve obezite riskleri vardır.

 

 

GESTASYONEL DİYABET TANISI ALMIŞ GEBENİN DOĞUM SONRASI NE YAPMASI GEREKİR ?

 

Gebelik şekeri geçiren her kadının bir sonraki gebeliğinde gestasyonel diyabet ve hayatının herhangi bir döneminde diyabet olma olasılığı artmaktadır.

Lohusalık bitiminde 75 gr şeker yükleme testi ile bu diyabetin kalıcı olup olmadığı kontrol edilir. Bu en erken taramadır. Yıllar içerisinde bu kontroller tekrarlanmalıdır.  Fazla kilolardan kurtulmak ve egzersiz bu kadınların sağlığı için önemlidir.



Skip Navigation Links

e-Dergi

Bilgi
Edinme

Dilek ve
Önerileriniz

Anket
Bizi Takip Edin